Luchtkwaliteit en ventilatie

Veldhoven Duurzaam heeft in een 3-tal artikelen in de lokale pers met eerlijke feiten aandacht gevraagd voor de gevolgen van Houtstook. Ook zijn een aantal suggesties voor bewoners gegeven en zijn websites genoemd waar objectieve onderzoeksresultaten en adviezen te vinden zijn.

Op deze kennispagina staat onze informatie bij elkaar.

1. DENK AAN JE BUUR, NU EVEN GEEN VUUR ! (artikel 23 sept. 2025)

Vanuit Veldhoven Duurzaam Team Leefomgeving willen wij voor het komende (hout)stookseizoen bij de inwoners van Veldhoven de gevolgen van houtstook onder de aandacht brengen.

Houtstook zorgt voor ongezonde lucht omdat er fijnstof in zit. Die fijnstof kan zorgen voor kortademigheid, luchtwegklachten en problemen met hart en bloedvaten. Mensen met een longziekten, ouderen en kinderen krijgen eerder gezondheidsklachten door de rook. De website “Eerlijk over houtstook” geeft nadere informatie.

De slogan “Denk aan je buur, nu even geen vuur” is bedoeld om mensen bewust te maken van de overlast die houtstook kan geven. De weersomstandigheden spelen daar een belangrijke rol in.

Iedereen herkent wel de omstandigheid dat als er weinig wind is, je ruikt dat er gestookt wordt. Dit betekent ook dat fijnstof direct neerdaalt en niet sterk verspreid wordt zoals bij een sterkere wind wel het geval is.

Om te bepalen of je nu wel of niet gaat stoken biedt het RIVM via haar website de Stookwijzer aan.

Het RIVM biedt via de website www.atlasleefomgeving.nl een Stookwijzer aan. Als je hier je adres invult krijg je te zien wat het stookadvies is. Het advies wordt in blokken van 6 uur weergegeven.

Naast de STOOKWIJZER vind je op deze website ook veel interessante informatie over je omgeving. De moeite waard om te bekijken ook als je geen houtstoker bent.

Veldhoven Duurzaam Team Leefomgeving verzoekt de inwoners van Veldhoven om gebruik te maken van de stookwijzer en het stookadvies op te volgen.

2. Over fijnstof ..... Maar, wat is dat nu eigenlijk?  (artikel 7 okt. 2025)

Na het artikel: "Denk aan je buur, nu even geen vuur", gaat de Vereniging Veldhoven Duurzaam nu dieper in op de vraag: Wat is fijnstof eigenlijk?

Vraag verschillende mensen wat “fijnstof” is en je krijgt evenzoveel antwoorden. Een timmerman beschrijft hoe hij fijn stof van zijn zaagtafel met een stofmasker belet van inademen, terwijl een rustende wandelaar met bungelende benen ziet hoe zij stof omhoog schopt uit het met staalslakken verharde wandelpad.

Minuscule deeltjes

Fijnstof (aan elkaar) in de lucht is iets heel anders. Fijnstof is een verzamelnaam voor minuscule deeltjes, deeltjes te klein voor het blote oog. Wetenschappers spreken over PM10 (kleiner dan 0,010 millimeter oftewel 10 micrometer), PM2,5 (niet groter dan 2,5 micrometer) en ultrafijnstof (minder dan 0,1 micrometer). Een zandkorrel op het strand is gemiddeld zo’n 200 tot 500 micrometer groot. Een deeltje fijnstof van 2,5 micrometer is dan al snel meer dan 100 keer kleiner dan die zandkorrel.

Fijnstof ontstaat op velerlei manieren: bijvoorbeeld door verkeer en industrie. Door natuurbranden en door het stoken van hout in kachels en haarden. Bij houtrook bestaat het grootste deel van het fijnstof uit de allerkleinste deeltjes, die tot diep in onze longen kunnen doordringen en zelfs in de bloedbaan terecht kunnen komen.

Klachten

Fijnstof kan luchtwegklachten veroorzaken of bestaande aandoeningen verergeren. Mensen met astma of COPD, mensen met hart- en vaatziekten, ouderen en kinderen zijn extra gevoelig. Mensen hebben last van hoesten of benauwdheid en lopen een verhoogd risico op hart- en longaandoeningen. Een “veilige” ondergrens voor fijnstof is er niet, kleine hoeveelheden kunnen al nadelig effect hebben.

Fijnstof is dus niet de stoffige vensterbank of de Sahara-gele gloed over je auto in de voorjaarszon. Fijnstof zijn onzichtbare deeltjes die we ongemerkt inademen en onze gezondheid beïnvloeden.

Kijk ook op Milieu Centraal https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/houtstook-verwarmen-met-hout/eerlijk-over-houtstook/

3. Eerlijk over houtstook in Veldhoven (artikel 2 dec. 2025)

Een goede luchtkwaliteit is van groot belang voor de gezondheid van mensen. Daarom is het belangrijk om de luchtkwaliteit permanent te verbeteren. In de reeks over Houtstook is dit artikel vanuit Veldhoven Duurzaam het 3e en voorlopig laatste.

Wist u dat ...

-  bij elke houtverbranding schadelijke stoffen vrijkomen, ook bij moderne kachels?

-  houtstook 23% van de totale luchtverontreiniging door huishoudens voor haar rekening neemt?

-  dagelijks o.a. actuele gegevens over luchtkwaliteit op www.atlasleefomgeving.nl staan?

-  houtrook de luchtkwaliteit sterk verslechtert bij weinig wind en mist?

-  de geur van houtrook nostalgie oproept, maar ook fijnstof bevat?

-  zelfs kleine hoeveelheden fijnstof al schadelijk zijn voor uw gezondheid en kunnen zorgen voor hoesten, benauwdheid en kortademigheid?

-  houtrook ongezond is; bovendien fijnstof, roet en giftige gassen bevat die in uw longen dringen?

-  de geur van een houtvuur voor de een gezellig is, maar voor de ander hoofdpijn betekent?

-  een CO en CO2-meter geen overbodige luxe is om inzicht te hebben in het binnenklimaat van uw woning, zeker bij houtstook? Veldhoven Duurzaam geeft ze in bruikleen.

-  de WHO houtrook als een gezondheidsrisico beschouwt, vooral voor mensen met longproblemen?

-  Milieu Centraal adviseert houtrook zoveel mogelijk te vermijden?

-  de gemeente Veldhoven zich aansluit bij het Schone Lucht Akkoord, een initiatief van het rijk, provincies en gemeenten?

-  als wij vandaag stoppen met houtstook, wij morgen een permanente verbetering hebben van de luchtkwaliteit?

Voor vragen of opmerkingen neem contact met ons op via info@veldhovenduurzaam.nl en wij reageren dan snel.

Een handige kluslijst gemaakt door Parisproofplan

Video’s: Maak een plan & begin met naad & kierdichting

Maak een plan

Spoor tocht op

Kies het materiaal & probleem, aan de slag!

Tochtband

Kit 

Flexibele pur

Luchtdichte tape

Thermofolie op de ramen

Video’s andere kleine energiebesparende maatregelen

CV-ketel temperatuur verlagen

Brievenbusborstel

Ledverlichting

Radiatorfolie

Waterbesparende douchekop

Leidingisolatie

Huis koelen

 

U heeft de gaten en kieren gedicht op zolder en op andere plaatsen waar u niet veel verblijft en daardoor spaart u direct energie: geweldig!

Nu wilt u eigenlijk ook wel die luchtroosters en/of Dauerlufters dicht doen in de woonkamer/keuken want daardoor komt toch ‘s winters van die koude lucht/tocht naar binnen.

Maar wat gebeurt er dan met de  luchtkwaliteit????

Begin met een CO2 meter te kopen en ga meten.

Wat we gaan zien is dat we gecontroleerde verversing van de binnen lucht nodig hebben.

Liefst automatisch dus niet perse door het openzetten van ramen. 

En hier speelt ook vocht een rol in verband met de comfort factor:

In de bovenstaande grafiek kunt u zien dat bij een kamertemperatuur van rond de 20 graden, een relatieve luchtvochtigheid van 40-50% optimaal is.

Dus:

Welke ventilatie methoden zijn er?

Systeem A: Werkt met open ramen, kieren, klepjes en Dauerlufter (frisse luchtstromen in de winter)

Systeem B: Wordt gebruikt in je auto of grote gebouwen, wordt niet in huizen toegepast

Systeem C: Afzuiging via een mechanische box op zolder (kanalen kun je gebruiken voor systeem D)

Systeem D: Kanalen in huis met centrale aan- en afvoer met warmte terugwinning (WTW)

Systeem E: Lokaal/decentraal WTW systeem in de woonkamer en of slaapkamer

Mooiste is een centraal systeem met warmte terugwinning (systeem D)

Eenvoudiger en goedkoper is Systeem E.

Heel goed zelf te doen met wat studie. Er moet wel professioneel een gat door de muur gemaakt worden

Lees hier meer over balansventilatie

Kieren dichten is bij verduurzaming van je huis of kantoor het zogenaamde laaghangend fruit. Dit betekend met relatief simpele middelen een groot resultaat voor je energieverbruik. Ja maar Ik woon in een huurhuis hoor ik dan. Juist in een huurhuis maar dus overal waar gestookt wordt is kierdichting de methode om ongewenste ventilatie tegen te gaan. Bij de meeste huizen waar ik binnen kom is de voordeur al meteen het probleem. Ik constateer en mensen zeggen Ja dat weten we Het tocht als het waait. Ik vindt daar dan niets van, maak een foto en vermeld in het energieprofiel. De voordeur aanpakken. Ga naar de bouwmarkt en haal tochtstrip en kijk rondom de voordeur hoe je deze het beste kunt plaatsen. Gewoon beginnen en kijken en doen. Regelmatig de deur sluiten want het moet wel precies goed. Niet teveel en niet te weinig. Een klusjesman komt hier niet voor. Veel te simpel. Dat kun je zelf denkt deze. Denk ook aan een goede brievenbus afsluiter. Klep aan de buitenkant en borstel binnen. Kijk naar de kier onder de deur. Als de deur dik genoeg is wellicht een valdorpel anders gewoon een borstel onder aan de deur schroeven. Als het toch nog teveel tocht in de winter een gordijn ervoor. 

Waarom is de voordeurdeur belangrijk? Ik stook niet in de gang. Meestal is de trap naar boven in de gang en staan er nogal wat kieren op zolder open en krijg je dus als het waait een schoorsteeneffect wat onder de kieren naar de woonkamer trek veroorzaakt en dus vaak koude voeten. Wat ik ook zie is trek van de kierende voordeur, onder de kierende tussendeur naar de woonkamer naar de kierende achterdeur. Koude voeten zijn een symptoom om dit terdege aan te pakken.

Waar het ons als Veldhoven Duurzaam om gaat is dat je de warmte die je produceert (in het steeds langer wordende seizoen) in je huis houd en dat deze er niet uit tocht.

Waar hebben wij die wijsheid vandaan? Onder andere van onderzoek waar we zelf onderdeel van waren. In de krant stond het zo 

VELDHOVEN - Huizen van vóór 2000 (en daarna ook nog, helaas) zijn zo lek als een mandje. Kieren, gaten, naden; vooral bij oudere woningen wemelt het van de ‘luchtlekken’, die volgens experts overigens vaak snel en vrij eenvoudig te verhelpen zijn.

Dat blijkt uit onderzoek binnen het project ‘Thuis energie besparen doe je zo’ van de provincie en Enpuls.

Veel warmte lekt weg via de kieren rond de voordeur, via brievenbussen, kozijnen, via kruipruimtes en meterkasten, knieschotten op zolder, de overgang van muur naar dak en en daken in zijn algemeenheid.

Hoe (kier) dicht is uw huis?

Daar kunnen we kort over zijn, na een aantal huizen in Veldhoven onderzocht te hebben. Huizen van voor 2000, kunnen we stellen “zo lek als een mandje” Lars Boelen noemt ze een bushokje. 20 tot wel 40% van de warmte in de wat oudere huizen gaat verloren via je dak, gaten, kieren (en afzuigsystemen). ​Veel warmte gaat op deze manier ook nog eens verloren in juist die delen van het huis, waar weinig ventilatie nodig is (zolder/dak & slaapkamers)​. Het is belangrijk om de lekken vooral boven in je huis op te sporen en te dichten, want die kosten alleen maar energie!​ Door dit goed doen is al gauw 10-20% (!!) te winnen op je energie rekening​

Ga nu zelf aan de slag en kijk op klustips. Werk ze een voor een af met onze handige filmpjes. Verdiep je in de materialen en gebruik vooral de juiste materialen voor de klus. Vraag advies het liefst bij je favoriete lokale bouwmarkt of klusspullen leverancier. Ik (laurens) shop graag bij prinsen in de kromstraat of groenen. (grappig zij verwijzen ook naar elkaar als ze iets niet weten of hebben). Dus je verdiepen en advies vragen zodat je, als het niet naar verwachting werkt, je verhaal kunt halen en spullen terug kunt brengen. Spullen die ik zelf gebruik.

Bijvoorbeeld flexpur (pur die dus flexibel blijft),

Gebruik aluminium tape die beter plakt dan Ducttape en niet uitdroogt,

De juiste kitsoort:  sanitair kit in de badkamer, silicone voor naden en kieren maar Acrylaatkit of polymeerkit als je die nog wil overschilderen. 

Met Buva-Solidseal heb je echt goede en langdurig afsluitende tochtprofielen.

Denk aan Tesa isolerende raamfolie om oud (enkel) glas van een isolerende luchtlaag te voorzien.

Het belang van dichten van naden en kieren​

Ja, en dan?

•U heeft de gaten en kieren gedicht op zolder en op andere plaatsen waar u niet veel verblijft en daardoor spaart u direct energie: geweldig!

•Nu wilt u eigenlijk ook wel die luchtroosters en/of Dauerlufters dicht doen in de woonkamer/keuken want daardoor komt toch ‘s winters van die koude lucht/tocht naar binnen.

•Maar wat gebeurt er dan met de  luchtkwaliteit????

Wel, die luchtkwaliteit loopt binnen terug. Koop daarom een CO2 meter en meet de CO2 waarde. Onder de 800 ppm is nog best prima. Boven de 800 moet u beter gaan ventileren!!

De volgende stappen staat op de ventilatiepagina